Çin ile Tayvan arasında 10 yıl sonra ilk üst düzey görüşme

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, başkent Pekin’de Tayvan muhalefet lideri Cheng Li-wun ile görüştü. Bu, Çin ile Tayvan arasında 10 yıl sonra gerçekleştirilen ilk üst düzey temas oldu. Xi görüşmede, "Çin, Tayvan’ın bağımsızlık çabalarına müsamaha göstermeyecek" dedi.

Çin Devlet Başkanı ve Çin Komünist Partisi (ÇKP) Genel Sekreteri Xi Jinping, Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda Tayvan ana muhalefetindeki Çin Kuomintang (KMT) Partisi Başkanı Cheng Li-wun’u kabul etti. Xi, ÇKP ve KMT liderleri arasında 10 yılın ardından gerçekleştirilen görüşmenin iki parti arasında ve Tayvan Boğazı’ndaki ilişkilerin geliştirilmesi açısından büyük önem taşıdığını söyledi. Xi, "Boğazın her iki yakasındaki yurttaşlarımızın hepsi Çinli; barış, kalkınma, alışveriş ve iş birliği isteyen tek bir ailenin insanları. Boğazın her iki yakası da ’tek Çin’e aittir" ifadelerini kullandı.

Xi, Çin’in uzun zamandır hedefi olan ancak Tayvan’ın reddettiği "Çin ile Tayvan’ın birleşmesi" konusuna da değindi. Xi, "KMT ve Komünist Parti, siyasi karşılıklı güveni pekiştirmeli, olumlu etkileşimi sürdürmeli, boğazın her iki yakasındaki yurttaşları birleştirmeli ve anavatanın yeniden birleşmesi ve ulusal dirilişi sağlamak için el ele vermelidir" şeklinde konuştu.

Xi, "Tayvan bağımsızlığına" karşı çıkma yönündeki ortak siyasi duruş temelinde Kuomintang da dahil olmak üzere Tayvan’daki tüm siyasi partilerle, tüm sektörlerden gruplar ve insanlarla birlikte çalışarak Tayvan Boğazı’nda barışı teşvik etmeyi, halkın refahını artırmayı, karşılıklı alışverişi ve diyaloğu güçlendirmeyi arzuladığını ifade etti.

"Çin, ’Tayvan’ın bağımsızlığı’ çabalarına müsamaha göstermeyecek"

Kimliğin doğru anlaşılmasını savunarak boğaz boyunca daha yakın bağlar kurulması çağrısında bulunan Xi, "Sosyal sistemlerdeki farklılıklar, ayrılık için bir bahane olmamalıdır" dedi.

Xi, barışçıl kalkınma yoluyla ortak vatanın korunması gerektiğini vurguladı. Xi, ortak vatanın korunmasının boğazın her iki tarafının da "tek bir Çin’e" ait olduğunu kabul etmekte yattığını söyledi. Xi, "Boğazlar arası ilişkilerin barışçıl gelişimine katkıda bulunacak her türlü öneriyi memnuniyetle karşılıyoruz ve bu tür bir gelişmeyi teşvik eden her türlü çabayı göstermekten kaçınmayacağız" dedi.

"Aile uyumlu olduğunda her şey yolunda gider" diyen Xi, "Tayvan’ın bağımsızlık çabaları, Tayvan Boğazı’ndaki barışı baltalayan başlıca unsurdur. Buna kesinlikle müsamaha göstermeyeceğiz veya göz yummayacağız" şeklinde konuştu.

"Tayvan Boğazı dış güçlerin müdahale edeceği satranç tahtası olmayacak"

Cheng Li-wun ise görüşmede Xi’ye her iki taraftaki halkın da karşılıklı yarar sağlayan ilişkiler arzuladığını, etkileşimlerin ve alışverişlerin karşılıklı olması gerektiğini söyledi. Cheng, her iki tarafın da çabalarıyla Tayvan Boğazı’nın artık potansiyel bir çatışma odağı olmayacağını ve kesinlikle "dış güçlerin müdahale edeceği bir satranç tahtası" haline gelmeyeceğini umduğunu söyledi. Cheng, boğazın her iki yakasının da diyalog ve iş birliği için sürdürülebilir mekanizmalar planlaması ve geliştirmesi gerektiğini vurguladı.

Cheng, son 10 yılda Çin anakarasına bir heyetle giden ilk KMT başkanı oldu. Cheng Li-wun, Çin ile Tayvan arasında gerilimi azaltmak amacıyla "barış misyonu" olarak adlandırdığı ziyaret kapsamında Çin’de bulunuyor. Çin, Tayvan lideri Lai Ching-te ile görüşmeyi reddederek, Lai’yi "ayrılıkçı" olarak nitelendirmişti. Lai yönetimi, Cheng’den Çin’in tehditlerini durdurmasını söylemesini istemiş ve Pekin’in Taipei’deki demokratik olarak seçilmiş hükümetle görüşmesi gerektiğini belirtmişti.

Çin-Tayvan arasındaki egemenlik ihtilafı

Pekin yönetimi Tayvan’ın Çin’in bir parçası olduğunu belirtirken, Tayvan ise "bağımsız bir ülke" olduğunu iddia ediyor. Çin yönetimi "barışçıl yeniden birleşme" adı altında Tayvan’ı Çin’e bağlamak istiyor ve bunun için güç kullanmaktan çekinmeyeceğini ifade ediyor. Pekin ayrıca, diğer ülkelerin Tayvan ile resmi temas kurmasını da "egemenlik ihlali" olarak görüyor.

Resmi diplomatik bağların olmamasına rağmen ABD, Tayvan’ın en önemli uluslararası destekçisi ve silah tedarikçisidir. Pekin, Washington’dan defalarca Taipei’yi silahlandırmayı durdurmasını talep etti.