Psikolog Giriş: "YKS ve LGS’de asıl sorun sınava yüklenen anlam"

Klinik Psikolog Dilara Boyraz Giriş, belirli düzeyde hissedilen sınav kaygısının doğal ve hatta gerekli olduğuna dikkat çekti.

YKS ve LGS’ye sayılı günler kala hem öğrencilerde hem de ailelerde heyecan ve kaygı arttı. Konuyla ilgili Acıbadem Adana Hastanesi’nden Klinik Psikolog Dilara Boyraz Giriş açıklamalarda bulundu.

"Kaygı her zaman düşman değildir"

Sınav döneminde çarpıntı, uyku düzeninde bozulma ve "Yeterince hazır mıyım?" düşüncesinin birçok öğrencide görülebileceğini ifade eden Giriş, "Belirli bir düzeydeki kaygı aslında bizim için gereklidir. Bizi uyanık, odaklanmış ve motive eder; sınava hazırlanmamızı sağlar, sınav anında ise performansımızı canlı tutar. Bu anlamda hafif bir gerginlik, tamamen ortadan kaldırılması gereken bir durum değil, yönetilmesi gereken bir enerjidir" dedi.

"Asıl sorun sınava yüklenen anlam"

Sınavın özünde yalnızca bilgi düzeyini değerlendirdiğini belirten Klinik Psikolog Dilara Boyraz Giriş, "Pek çok öğrenci ve aile farkında olmadan sınava çok daha ağır bir anlam yüklüyor. Sınav artık yalnızca bilgiyi değil, kişiliği, değeri ve geleceği ölçen bir araç haline geliyor. İşte tam bu noktada doğal bir gerginlik, zorlayıcı bir kaygıya dönüşüyor. Çünkü artık yalnızca bir sınava girilmiyor; kişi kendisini ispat etmek zorunda hissediyor" diye konuştu.

"Olumsuz düşüncelerle mücadele etmek yerine onları fark edin"

YKS ve LGS öncesinde "Hiçbir şey bilmiyorum" veya "Başaramazsam ne olur?" gibi düşüncelerin yaygın olduğunu ifade eden Giriş, daha sonra şunları söyledi:

"Bu tür düşünceler çoğu zaman gerçeği yansıtmaz. Ancak onlarla sürekli tartışmaya çalışmak da çözüm değildir. Zihne gelen her kaygılı düşünceye cevap vermeye çalışmak, onları daha da güçlendirebilir. Öğrencilerin bu süreçte kendilerine, "Bu düşünceler beni rahatlattı mı, yoksa daha çok mu zorladı?" sorusunu yöneltmeleri faydalı olabilir."

"Sınav anında önce yapabildiğiniz sorularla başlayın"

Kaygının sınav sırasında artması halinde öğrencilerin bedenlerini sakinleştirecek yöntemlerden yararlanabileceğini kaydeden Dilara Boyraz Giriş, "Yavaş ve derin nefes almak, bedenin stres tepkisini doğrudan etkiler. Gergin hissedildiğinde kısa süreli esneme hareketleri yapılabilir veya dikkat sakin bir noktaya yönlendirilebilir. Ayrıca sınavda önce yanıtından emin olunan sorularla başlamak, özgüveni artırarak kaygının azalmasına yardımcı olur" ifadelerini kullandı.

"Sınav sonucu sizi tanımlamaz"

Sınav sonuçlarının bir insanın değerini belirlemediğini vurgulayan Giriş, "Kendinizi yalnızca bir öğrenci olarak tanımladığınızda kimliğinizi gerekenden dar bir çerçeveye sıkıştırmış olursunuz. Oysa siz aynı zamanda bir birey, bir evlat, bir arkadaş; ilgi alanları ve hayalleri olan bir insansınız. Sınav, bu büyük tablonun yalnızca küçük bir parçasıdır" diye konuştu.

YKS ve LGS sürecindeki öğrencilerin kendilerine karşı daha şefkatli olmaları gerektiğini belirten Giriş, "Olumsuz düşünceler geldiğinde onların farkına varın ve yerine kendinizi destekleyen cümleler koyun. ’Elimden geleni yaptım’, ’Sadece devam ediyorum’ gibi basit ifadeler hem sakinleşmeye hem de yeniden odaklanmaya yardımcı olabilir" dedi.