Kuşadası Körfezi’nde ‘deniz kaplumbağası’ alarmı

Aydın’ın Kuşadası Körfezi’nden elde edilen uzun vadeli verilerle hazırlanan çalışmada, deniz kaplumbağalarının karaya vurma vakalarının son 18 yılda arttığına dikkat çeken EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, riskin özellikle yaz aylarında yoğunlaştığı ifade etti.

Aydın’ın tarihi ve doğal güzelliklerinin korunması adına önemli çalışmalar yapan Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), son olarak deniz kaplumbağalarına yönelik hazırlanan bilimsel makaleye destek verdi. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nden Prof. Dr. Oğuz Türkozan, Hakkari Üniversitesi’nden Sezgin Karaman, Denizli Pamukkale Üniversitesi’nden Prof. Dr. Eyüp Başkale, İstanbul Üsküdar Üniversitesi’nden Ayfer Şirin ve EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü’nün işbirliğiyle hazırlanan makale, hakemli bir dergide yayımlandı. Ortak çalışmayla hazırlanan araştırmada, Kuşadası Körfezi ve Patara’dan elde edilen uzun dönemli veriler değerlendirildi. Çalışmada, Kuşadası Körfezi’nden 2007-2024 yılları arasını kapsayan 18 yıllık, Patara’dan ise 2019-2024 yılları arasını kapsayan 6 yıllık karaya vurma verileri incelendi. Araştırma kapsamında geneli iribaşlı deniz kaplumbağası (Caretta caretta) ve yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) olmak üzere toplam 397 karaya vurma vakası kaydedildi. Elde edilen veriler, karaya vurma vakalarının yıllar içinde belirgin şekilde arttığını ortaya koyarken, Kuşadası Körfezi’nde bazı bölgelerde yoğunlaşmalar yaşandığı tespit edildi. Araştırmada dikkat çeken bir diğer veri ise incelenen kaplumbağaların yaklaşık yarısında dış yaralanma izine rastlanmaması oldu. Bu durumun, ölümlerin genellikle balıkçılık faaliyetleri ile etkileşim ya da su altında kalmaya bağlı dolaylı nedenlerden kaynaklanabileceğine işaret ettiği ifade edildi.

Mevsimsel verilerin de riskin özellikle kıyı kullanımının arttığı yaz aylarında yükseldiğini ortaya koyduğunu ifade eden EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü "Mevsimsel eğilimler ve boyut dağılımları, riskin kıyıdaki insan faaliyetlerinin yoğunlaştığı sıcak aylarda daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca, belgelenen karaya vurma artışı, bölgesel denizel mekansal planlama ve kıyı yönetimi için gerekli olan kanıta dayalı bilgilerin sağlanmasında, uzun süreli vatandaş bilimi ve kurumsal ağların kritik rolünü vurgulamaktadır" dedi.